စီးပြားေရး လုပ္ငန္းသစ္ စတင္ရာမွာ အေရးႀကီးတဲ့ အခ်က္တစ္ခုကေတာ့ ႀကိဳတင္စီစဥ္ထားမႈ ရွိဖို႔နဲ႔ အဲဒီ အစီအစဥ္အတိုင္း လိုက္လုပ္ႏိုင္မယ္ စည္းကမ္းရွိဖို႔ပါပဲ။ အခုမွစတင္တဲ့ လုပ္ငန္းသစ္တစ္ခုမွာ ပါဝင္ရတာဟာ အျမဲတမ္း စိတ္ဝင္စားဖို႔ ေကာင္းေနတာေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ မၾကာခဏ ဆိုသလို လုပ္ရမယ့္ ကိစၥေတြ လုပ္ဖို႔ ကိုယ့္ကိုကိုယ္ ဖိအားေပးဖို႔ လိုပါတယ္။ အဲရစ္႐ိုက္စ္ (Eric Ries) ကေတာ့ သူရဲ႕ စာအုပ္ျဖစ္တဲ့ “The Lean Setup” မွာ ဒီလိုေရးထားပါတယ္။ “ကၽြန္ေတာ္ ဟာ ကၽြန္ေတာ္ရဲ႕ ဆံုး႐ံႈးမႈေတြ၊ ေအာင္ျမင္မႈေတြ နဲ႔ တျခားလူေတြရဲ႕ ဆံုး႐ံႈးမႈေတြ၊ ေအာင္ျမင္မႈေတြ ကို ေလ့လာရာက သိလိုက္ရတာကေတာ့ လုပ္ငန္းတိုင္းမွာ ရွိတတ္တဲ့ ပ်င္းစရာ ေကာင္းတယ္ ဆိုတဲ့ အလုပ္ေတြ၊ ကိစၥေတြ ဟာ လုပ္ငန္းတစ္ခုရဲ႕ ေအာင္ျမင္မႈ ဆံုး႐ံႈးမႈ အေပၚ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈ အရွိဆံုး ဆိုတာပါပဲ။ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းသစ္တစ္ခု စတင္ရာမွာ ေအာင္ျမင္တယ္ ဆံုး႐ံႈးတယ္ ဆိုတာဟာ ပါရမီ ပါလာတာတို႔၊ အခ်ိန္ေကာင္း ေနရာေကင္းရသြားတာတို႔ မဟုတ္ပါဘူး။ တိက်တဲ့ လုပ္ပံုလုပ္နည္းေတြ ကို လိုက္နာျခင္း အားျဖင့္ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းသစ္တစ္ခု ေအာင္ျမင္ေအာင္ လုပ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဆိုလိုတာကေတာ့ လုပ္ငန္းသစ္တစ္ခု ေအာင္ျမင္ေစတဲ့ နည္းလမ္းေတြ ကို သင္ယူလို႔ရပါတယ္။ သင္ေပးလို႔ရပါတယ္။”
အမွားေတြ မၾကာခဏ မလုပ္မိေအာင္ ႀကိဳးစားတာ သင္ယူတာဟာ အဲဒီ “လုပ္ငန္းသစ္တစ္ခု ေအာင္ျမင္ေစတဲ့ နည္းလမ္း” ဆိုတာထဲက တစ္ခုပါပဲ။ ေအာက္မွာ ေရးထားတာကေတာ့ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းတစ္ခု စတင္ရာမွာ ေရွာင္ရွားသင့္တဲ့ အမွား ကိုးခု ပါပဲ။

၁။ လံုေလာက္တဲ့ ေငြေၾကး မသံုးစြဲျခင္းနဲ႔၊ ေငြေၾကး အလြန္အကၽြံ သံုးစြဲျခင္း
လုပ္ငန္းသစ္တစ္ခု စတင္တဲ့ သူတစ္ေယာက္ အေနနဲ႔ ပိုက္ဆံက ခင္ဗ်ားအတြက္ အႀကီးအက်ယ္ စဥ္းစားရတဲ့ ကိစၥပါပဲ။ အခ်ိန္ မတိုင္ခင္ သံုးလိုက္တဲ့ ပိုက္ဆံဟာ အလဟႆ ျဖစ္ဖို႔မ်ားပါတယ္။ အဲဒီအတြက္ ပိုက္ဆံ ရွာေဖြတာနဲ႔ ပိုက္ဆံ စုေဆာင္းတာဟာ တျခားကိစၥေတြ အားလံုးထက္ ဦးစားေပး ကိစၥ ျဖစ္သြားတတ္ပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ ကၽြန္ေတာ္ေတြ႕ေလ့ ရွိတဲ့ အေတြးလမ္းေၾကာင္း ႏွစ္ခု ရွိပါတယ္။ တစ္ခုက “ ပိုက္ဆံ ရွာဖို႔ အတြက္ ပိုက္ဆံ သံုး ကို သံုး ရမယ္” ဆိုတာ ျဖစ္ၿပီး၊ ေနာက္တစ္ခုကေတာ့ “ကၽြန္ေတာ္ လံုေလာက္တဲ့ ဝင္ေငြ ရတဲ့ အထိ အနိမ့္ဆံုး လိုအပ္ခ်က္ကိုပဲ သံုးသြားမယ္” ဆိုတာပါပဲ။
အခုေျပာခဲ့တဲ့ ေတြးေခၚပံု စိတ္ေနစိတ္ထား ႏွစ္မ်ိဳး စလံုးဟာ တစ္ဖက္ဖက္ကို အစြန္းေရာက္သြားမယ္ ဆိုရင္ လုပ္ငန္းကို ဒုကၡေပးႏိုင္ပါတယ္။ ကိုယ့္ရဲ႕ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံေငြကို ဥာဏ္ရွိရွိ အသံုးခ်ပါ။ ဒါေပမယ့္ လူေတာ္လူေကာင္းေတြနဲ႔ အရည္အေသြး ေကာင္းတဲ့ ပစၥည္းေတြ အတြက္ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံဖို႔ကိုေတာ့ ေၾကာက္မေနပါနဲ႔။ ဒါဟာ ေရရွည္အတြက္ တကယ္ေကာင္းေစတဲ့ အက်ိဳးရွိေစတဲ့ ကိစၥပါ။

၂။ ကိုယ့္မွာ တစ္ပံုစံတည္းတူတဲ့ ၿပိဳင္ဘက္ မရွိဘူးလို႔ ထင္ျမင္ျခင္း
ကုန္ပစၥည္းသစ္ ဒါမွမဟုတ္ စီးပြားေရး ပံုစံသစ္ ျပဳလုပ္ျခင္းေၾကာင္းရတဲ့ စိတ္လႈပ္ရွားမႈေတြဟာ စြန္ဦးတီထြင္သူေတြကို သူတို႔အတြက္ ပံုစံတူ ၿပိဳင္ဘက္ မရွိဘူးလို႔ ထင္လာေစပါတယ္။ ဒါမွမဟုတ္ သူတို႔ရဲ႕ ကုန္ပစၥည္းဟာ တျခားလူေတြရဲ႕ ပစၥည္းထက္ ေခါင္းတစ္လံုး မက သာေနတဲ့အတြက္ သူတို႔ဟာ သူတို႔ သီးသန္႔ တန္းတစ္ခုမွာ ရပ္တည္တယ္ လို႔ ထင္ေစပါတယ္။ တကယ္တမ္း လက္ေတြ႕မွာေတာ့ ကိုယ္နဲ႔ တိုက္႐ိုက္ ဆက္စပ္တဲ့ ၿပိင္ဘက္ မရွိတဲ့ လုပ္ငန္း ဆိုတာ အင္မတန္ကို ရွားပါတယ္။ ခင္ဗ်ား က လံုးဝကို မရွိေသးတဲ့၊ မေပၚဖူးေသးတဲ့ ပစၥည္းအသစ္တစ္ခုကို ထုတ္လုပ္ေနတာ မဟုတ္ဘူး ဆိုရင္ေတာ့ ခင္ဗ်ားရဲ႕ ေစ်းကြက္ ေဝစုကို ခြဲယူမယ့္ လူတစ္ေယာက္ ရွိေနမွာပါပဲ။ ခင္ဗ်ား မွာ တာဝန္ ရွိတဲ့အတိုင္း ခင္ဗ်ားရဲ႕ ၿပိဳင္ဘက္ေတြက ဘယ္သူေတြလဲ ဆိုတာ ေလ့လာၿပီး ခင္ဗ်ားရဲ႕ လုပ္ငန္းကို သူမတူေအာင္ ဘယ္လို လုပ္လို႔ရမလဲ ဆိုတာကို စဥ္းစားပါ။

၃။ အလုပ္အတြက္ လိုအပ္တဲ့ ဝန္ထမ္း ခန္႔ထားမႈကို ကုန္က်စရိတ္ေပၚ အေျခခံၿပီး ျပဳလုပ္ျခင္း
ဒါဟာ နံပါတ္တစ္ အခ်က္နဲ႔ တိုက္႐ိုက္ ဆက္စပ္ေနပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီအခ်က္က အရမ္းကို အေရးႀကီးတဲ့အတြက္ အခ်က္တစ္ခု အေနနဲ႔ ခြဲၿပီး ေရးထားတာပါ။ တကယ္လို႔ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံေငြေတြ က်ပ္တည္းလာၿပီ ဆိုရင္ လူသစ္ရွာတဲ့ ေနရာမွာ ကုန္က်စရိတ္ကို ေခၽြတာ ဖို႔ ႀကိဳးစားၾကပါတယ္။ ဒီလို လုပ္တဲ့ နည္းလမ္းရဲ႕ ျပသနာက ဘယ္လိုပဲ လုပ္လုပ္ ေနာက္ဆံုးမွာေတာ့ ေရရွည္အတြက္ ဆံုး႐ံႈးတာပါပဲ။ လခနည္းတဲ့ ဝန္ထမ္းေတြ အၾကံေပးေတြဟာ ပံုမွန္အားျဖင့္ ေစ်းသက္သာရတဲ့ အေၾကာင္းအရင္း ရွိပါတယ္။ သူတို႔ဟာ အမ်ားအားျဖင့္ အေတြ႕အႀကံဳမရွိတာ၊ ကၽြမ္းက်င္မႈ မရွိတာ၊ မ်က္ႏွာလႊဲ လို႔မရတာ တစ္ခုခု (ဒါမွမဟုတ္) သံုးခု စလံုး လဲ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။

၄။ ျဖစ္ႏိုင္တဲ့၊ ရယူႏိုင္တဲ့ ဦးတည္ခ်က္ မရွိျခင္း
လုပ္ငန္းသစ္ စတင္သူေတြဟာ သူတို႔ရဲ႕ ႀကီးမားတဲ့ စိတ္ကူး အေပၚမွာ အေျခတည္ၿပီိး လုပ္ၾကပါတယ္၊ တိက်ေသခ်ာတဲ့ လမ္းေၾကာင္း အစီအစဥ္ မရွိဘဲ လုပ္တတ္ၾကပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ တကယ္တမ္း လက္ေတြ႕မွာေတာ့ ခင္ဗ်ားအေနနဲ႔ ေအာင္ျမင္ဖို႔ ဆိုရင္ တိက်ေသခ်ာ သဘာဝ က်တဲ့ တကယ္ ရယူႏိုင္မယ္ ဦးတည္ခ်က္၊ ေအာင္ျမင္မႈ ကို သတ္မွတ္ထားရပါမယ္။
ကိုယ့္ရဲ႕ ေရတို၊ ေရရွည္ ဦးတည္ခ်က္၊ ကို ခ်ေရးပါ။ ေရးတဲ့ အခါမွာ တိတိက်က် ျဖစ္ပါေစ။ ဥပမာ “ငါ ဒီႏွစ္ထဲမွာ ပိုက္ဆံ သိန္း ၁ ေသာင္း ရေအာင္ လုပ္မယ္ဆိုတာမ်ိဳး” မေရးပါနဲ႔၊ သဘာဝက်တဲ့ ရည္မွန္းခ်က္ ဦးတည္ခ်က္ ထားပါ။ ၿပီိးတဲ့အခါ အဲဒီကို ေရာက္ဖို႔ ဘယ္လို နည္းလမ္းနဲ႔ သြားမယ္ ဆိုတာကို တိတိက်က် သတ္မွတ္ပါ။

၅။ ေစ်းကြက္ ရွာေဖြျခင္း၊ မားကက္တင္း နဲ႔ပါတ္သက္လို႔ မေတြးထားျခင္း
“ခင္ဗ်ားသာ တည္ေဆာက္လိုက္၊ တျခားသူေတြ လာဝယ္ၾကမွာပဲ” ဒါဟာ လုပ္ငန္းသစ္ စတင္သူေတြ ရဲ႕ ၾကားထဲမွာ ပံုမွန္အားျဖင့္ ယံုၾကည္ထားၾကတဲ့ အခ်က္တစ္ခုပါပဲ။ သူတို႔ ထင္တာက သူတို႔ရဲ႕ ကုန္ပစၥည္းဟာ အရမ္းကို တီထြင္မႈ အသံုးက်မႈ ေကာင္းလြန္း ေနတဲ့ အတြက္ အသံုးျပဳသူေတြၾကားထဲမွာ တစ္ေယာက္စကား တစ္ေယာက္နား ဆိုသလို ျပန္႔ပြားသြားမယ္ လို႔ ျဖစ္ပါတယ္။
တကယ္တမ္း လက္ေတြ႕မွာေတာ့ လုပ္ငန္းသစ္ေတြရဲ႕ အမ်ားစု (အားလံုးနီိးပါး) ဟာ ေၾကာ္ျငာလုပ္ငန္း၊ မားကက္တင္း လုပ္ငန္းမွာ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံၾကရပါတယ္။ မားကက္တင္း ဆိုတဲ့ေနရာမွာ SEO (Google ႏွင့္ ရွာေဖြရာတြင္ အဆင္ေျပေစရန္ ျပဳလုပ္ျခင္း)၊ အင္တာနက္ မားကက္တင္း၊ လူအမ်ားႏွင့္ ဆက္ဆံမႈ အခေပး ေၾကာ္ျငာ အစရွိတာေတြ အားလံုး ပါပါလိမ့္မယ္။ ကိုယ့္ရဲ႕ ၿပိဳင္ဘက္ေတြ ဘယ္ေနရာမွာ ပိုက္ဆံ အသံုးျပဳေနလဲ ဆိုတာကို ေလ့လာပါ၊ ၿပီးေတာ့ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ဘယ္လုိ အဲဒီထက္ ပိုေကာင္းေအာင္ လုပ္မလဲ ဆိုတဲ့ ေမးခြန္းေမးပါ။

၆။ အျမတ္အစြန္း အလြန္ နည္းပါးျခင္း
လုပ္ငန္း ရွင္သန္ႏိုင္ေလာက္တဲ့ အျမတ္ေငြ ရရွိေနဖို႔က ခင္ဗ်ားရဲ႕ လုပ္ငန္း ေအာင္ျမင္မႈ အတြက္ အလြန္ပဲ အေရးႀကီးပါတယ္။ အခု အခ်ိန္မွာ အျမတ္အစြန္း အလြန္အမင္း ေလ်ာ့ခ်ထားတာဟာ ေရရွည္မွာ ခင္ဗ်ားအတြက္ ျပသနာေတြ အမ်ားႀကီိး ျဖစ္လာႏိုင္ ပါတယ္။ ေနာက္ပိုင္း ခင္ဗ်ား အေနနဲ႔ ေစ်းတင္ရမယ့္ အခ်ိန္ ေရာက္ရင္ ခင္ဗ်ားရဲ႕ ေဖာက္သည္ေတြအတြက္ သိပ္ၿပီး သေဘာမက် တာမ်ိဳးေတြ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။

၇။ အားလံုးကို ကိုယ္တစ္ေယာက္တည္း လုပ္ႏိုင္တယ္ လို႔ ထင္ျမင္ျခင္း
လုပ္ငန္း အစမွာေတာ့ (တျခားဝန္ထမ္းေတြ ရွိေပမယ့္) ခင္ဗ်ားေလာက္ ဘယ္သူမွ ေကာင္းေအာင္ မလုပ္ႏိုင္ဘူး လို႔ ထင္တတ္တာဟာ ပံုမွန္ပါပဲ။ ခင္ဗ်ားအေနနဲ႔က ခင္ဗ်ားရဲ႕ ကုန္ပစၥည္း၊ စီးပြားေရးပံုစံ ေခါင္းကစၿပီိး ေျခဖ်ားထိ သိပါလိမ့္မယ္။ ၿပီိးေတာ့ ခင္ဗ်ား တစ္ေယာက္တည္းကသာ ခင္ဗ်ားရဲ႕ လုပ္ငန္း ေအာင္ျမင္ေစဖို႔ စိတ္ဝင္စားတဲ့ သူ လဲ ျဖစ္ေနပါလိမ့္မယ္။ ဒါေပမယ့္ ကိုယ့္ ေလာက္ဘယ္သူမွ ေကာင္းေအာင္ မလုပ္ႏိုင္ဘူး ဆိုတဲ့ အျမင္ဟာ၊ လုပ္ငန္းကို အားကုန္သြားေစတတ္႐ံုသာ မက လုပ္ငန္း ေအာင္ျမင္ဖို႔ သိသိသာသာ ကို ေႏွးေကြး၊ အေႏွာက္အယွက္ျဖစ္ေစတဲ့ အျမင္ပါ။ ေတြးေခၚေျမာ္ျမင္ တတ္တဲ့၊ လုပ္ငန္း အေတြ႕အႀကံဳရွိတဲ့ အၾကံေပး ဒါမွမဟုတ္ ကူညီ ေစာင့္ေရွာက္သူ တစ္ေယာက္ရွိျခင္းဟာ ခင္ဗ်ားအတြက္ အလိုအပ္ဆံုး ျဖစ္တဲ့ လုပ္ငန္း နဲ႔ ေစ်းကြက္ ဦးတည္ခ်က္ အယူအဆ ကို ရရွိေစပါတယ္။

၈။ “အကယ္၍ တစ္ခုခု ျဖစ္ခဲ့လွ်င္…” ကို ေၾကာက္ရြံ႕လြန္း၍ မစြမ္းေဆာင္ႏိုင္ျခင္း
ေရာဘတ္(အက္ဖ္)ကေနဒီ (Robert F.Kennedy – Former US President) က “အႀကီးအက်ယ္ က်ဆံုးဖို႔ မေၾကာက္တတ္သူေတြသာ အႀကီးအက်ယ္ ေအာင္ျမင္မႈရႏိုင္ပါတယ္” ဟု ေျပာခဲ့ဖူးပါတယ္။ လုပ္ငန္းသစ္ စတင္ရတာ ခက္ခဲပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ေၾကာက္ရြံေနတတ္တဲ့ သူေတြ အတြက္ မဟုတ္ပါဘူး။ ဆံုး႐ံႈးမွာ ျငင္းပယ္ခံရမွာ ေၾကာက္တယ္ဆိုတာဟာ နားလည္ လက္ခံႏိုင္တဲ့ ကိစၥေတြပါ။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီ ေၾကာက္ရြံ႕မႈေတြေၾကာင့္ ခင္ဗ်ား မလုပ္ႏိုင္ မကိုင္ႏိုင္ ျဖစ္ေနတာကို ဘာမွ မလုပ္ဘူးဆိုရင္ေတာ့ အဲဒီ ေၾကာက္ရြံ႕မႈေတြက ခင္ဗ်ားရဲ႕ လုပ္ငန္းေတြကို ပိုၿပီး ခက္ခဲေစမွာပါ။ လူတိုင္းျဖစ္တတ္တဲ့ ေၾကာက္ရြံ႕မႈေတြကို သတိထား ၾကည့္တာဟာ ပထမဆံုး လုပ္သင့္တဲ့ အေရးႀကီးတဲ့အခ်က္ပါ။ ဒီလို သတိထား ၾကည့္ျခင္းအားျဖင့္ တျခားလူေတြလဲ ခင္ဗ်ားလို ျဖစ္ဖူးၾကလိမ့္မယ္ ဆိုတာကို ျပန္သတိရမိပါလိမ့္မယ္။

၉။ ကုန္ပစၥည္းကို ဦးစားေပး၍ အသံုးျပဳသူမ်ားအား ဦးစားမေပးျခင္း
ကုန္ပစၥည္းတစ္ခု ထုတ္လုပ္တဲ့အခါ၊ ဒါမွမဟုတ္ စီးပြားေရးပံုစံ တစ္ခုသတ္မွတ္တဲ့အခါမွာ ခင္ဗ်ားအေနနဲ႔ ဝယ္သူ ပထမ ဆိုတဲ့ စိတ္ဓါတ္ ရွိဖို႔ အေရးႀကီးပါတယ္။ သို႔ေသာ္လည္း လုပ္ငန္းစတင္သူ အမ်ားစုဟာ ပိုက္ဆံရွာေဖြဖို႔အတြက္ အဓိက စဥ္းစားၾက တဲ့အခါ ေရရွည္ တည္တံ့ႏိုင္တဲ့ စီးပြားေရး တစ္ခု ျဖစ္ဖို႔အတြက္ ကိုယ့္ရဲ႕ အလုပ္အေပၚ ေက်နပ္တဲ့၊ ကိုယ္ဆီကပဲ ဝယ္တဲ့ ေဖာက္သည္ေတြ ရွိဖို႔ အဓိက လိုအပ္တယ္ ဆိုတာကို ေမ့သြားတတ္ပါတယ္။

လုပ္ငန္း အသစ္တစ္ခုကို စတင္တည္ေထာင္ တာဟာ မလြယ္ပါဘူး။ အမွားဆိုတာဟာ ေရွာင္လို႔မရႏိုင္တဲ့ လုပ္ငန္းရဲ႕ အစိတ္အပိုင္း တစ္ခုပါပဲ။ ဒါေပမယ့္ မွားတတ္တယ္ ဆိုတာဟာ တျခားလူေတြ မွားၿပီးသား ကိစၥေတြကို နမူနာ မယူဘဲ ကိုယ္တိုင္ မွားၾကည့္ရမယ္လို႔ ဆိုလိုတာေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။