သဗၺၫဳတဉာဏ္ေတာ္ရွင္ ဗုဒၶျမတ္စြာ ဘုရားသခင္သည္ သစၥာေလး ပါးျမတ္တရား တို႔ကို ပိုင္းျခားထင္ထင္ ကိုယ္ေတာ္တိုင္မသိ ရွိေသးမီအေလာင္း လ်ာသုေမဓာရွင္ရေသ့ ဘ၀က ေဝေနယ်သတၱဝါတို႔၌ ႀကီးစြာေသာ သနား ၾကင္နာျခင္း၊ မဟာက႐ုဏာျဖစ္ေတာ္ မူသျဖင့္၊ ဒီပကၤရာျမတ္စြာဘုရားထံမွ နိယ တဗ်ာဒိတ္ေတာ္ကို ခံယူေတာ္မူခဲ့ ပါသည္။ ထို႔ေနာက္ ေလးအသေခ်ၤႏွင့္ ကမၻာတစ္သိန္း ကာလပတ္လုံး၊ ပါရမီ ဆယ္ပါး၊ အျပားသုံး ဆယ္၊ စြန္႔ျခင္းႀကီးငါးပါး၊ စရိယသုံးပါးတို႔ကို ျဖည့္ က်င့္ဆည္းပူးေတာ္မူၿပီး အဆုံးဘ၀၌ သဗၺၫဳတဉာဏ္ေတာ္ကို ရရွိ၍ သဗၺၫုဘုရား အျဖစ္သို႔ ေရာက္ေတာ္မူသည္။ ထိုသဗၺၫုဘု ရားရွင္တို႔၏ အဆုံးအမေတာ္သည္ သာသ နာေတာ္ ျဖစ္ပါသည္။
ထိုဘုရားရွင္၏ သာသနာေတာ္အတြင္း ၌ရခဲ့ေသာ လူ႕ဘ၀ကိုရရွိခိုက္၊ အသိဉာဏ္ ႏွစ္ပါးႏွင့္ ျပည့္စုံေအာင္ ျဖည့္က်င့္ၾကရပါမည္။ ယင္းဉာဏ္ ၂ ပါးမွာ ကမၼႆကတဉာဏ္ႏွင့္ သစၥာ ႏုေလာမိကဉာဏ္ျဖစ္သည္။ ကမၼႆ ကတဉာဏ္ဆိုသည္မွာ ေကာင္းမႈကို ျပဳလၽွင္ ေကာင္းေသာ အက်ိဳးကိုရရွိ၏။ မေကာင္းမႈကိုျပဳလၽွင္ မေကာင္းေသာအက်ိဳးကို ရရွိ၏။ ဒုဂၢတိဘ၀ ေရာက္ရ၏ဟု ကံသာလၽွင္ ကိုယ္ပိုင္ ဥစၥာရွိသည္ဟု ယုံၾကည္ေသာ ကမၼႆက ဉာဏ္ျဖစ္၏။ သစၥာႏုေလာမိက ဉာဏ္ဟူသည္ မွာ ဒုကၡသစၥာ၊ သမုဒ ယသစၥာ၊ နိေရာဓသစၥာ၊ မဂၢသစၥာအား ေလ်ာ္ေသာ ဝိပႆနာဉာဏ္ ျဖစ္ေလသည္။
သာသနာပအခါ၌ကား ကမၼႆတဉာဏ္ မၽွသာရွိေလသည္။ ထိုဉာဏ္သည္ နတ္ဘုံ သုဂတိသို႔ေရာက္ရွိႏိုင္ ေပသည္။ ဘုရားမပြင့္ သည့္ကာလ မ်ားတြင္လည္း ဒါန၊ သီလ၊ သမထ အလုပ္မ်ားရွိၾကပါသည္။ ထိုကုသိုလ္ ေကာင္းမႈမ်ားေၾကာင့္ လူ႕ျပည္၊ နတ္ျပည္၊ ျဗဟၼာ့ျပည္တို႔သို႔ ေရာက္ၾကရ ေလသည္။ မဂ္ဖိုလ္နိဗၺာန္ကိုကား မရႏိုင္ၾကေပ။ ျမတ္စြာဘုရား၏ အဆုံးအမေတာ္ကိုရ၍ ကမၼႆက တဉာဏ္ကို အေျခတည္ၿပီး သစၥာေလးပါးကို သိစြမ္းႏိုင္ေသာသစၥာႏုေလာမိကေခၚ ဝိပႆ နာဉာဏ္အားျဖင့္ ႏွစ္မ်ိဳးသည္ သံသရာဝဋ္ ဒုကၡမွ ကၽြတ္လြတ္ရန္ အဓိကအေရးႀကီးလွသည့္ ဉာဏ္မ်ားျဖစ္ပါသည္။ ထိုဉာဏ္ႏွစ္မ်ိဳး စလုံးျပည့္စုံေအာင္ က်င့္ႀကံရေပမည္။
သိပႆနာဉာဏ္သည္ နိဗၺာန္အက်ိဳးကို တိုက္႐ိုက္ေပးစြမ္းႏိုင္ၿပီး အျမင့္ျမတ္ဆုံး တရားေတာ္ျမတ္ျဖစ္သည္ကား မွန္ပါ၏။ သို႔ရာ တြင္ ဝိပႆနာအက်ိဳးကို ရရွိႏိုင္ဖို႔ရာ ကမၼႆ ကတသမၼာဒိ႒ိႏွင့္ ျပည့္စုံဖို႔ရာ အဓိက ျဖစ္ပါသည္။ ကမၼႆကတသမၼာဒိ႒ိ အဆင့္ကို ျပည့္စုံထားသူသာ ဈာဏသမၼာဒိ႒ိအဆင့္ကို ရရွိႏိုင္ပါသည္။ ဈာဏသမၼာဒိ႒ိအဆင့္ကို ရရွိႏိုင္ပါသည္။ ဈာဏသမၼာဒိ႒ိအဆင့္ကို တက္ လွမ္းၿပီးမွသာ ဝိပႆနာသမၼာဒိ႒ိအဆင့္သို႔ ေရာက္ရွိႏိုင္ပါသည္။ သိပႆနာသမၼာဒိ႒ိအ ဆင့္သို႔ ေရာက္ရွိမွသာ မဂၢသမာဒိ႒ိအဆင့္ကို အၿပီးသတ္ ေရာက္ရွိေတာ့သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ အထူးသျဖင့္ ဓမၼရိပ္သာတို႔တြင္ လုံ႔လ၊ ဝိရိယ အထူးစိုက္ထုတ္ၾကလ်က္ ဝိပႆနာ တရား ေတာ္ျမတ္ကို ႀကိဳးစားအားထုတ္လ်က္ ရွိၾက ကုန္ေသာ ေယာဂီအေပါင္းတို႔သည္ အေၾကာင္း အလိုက္ အက်ိဳးျဖစ္ရေသာ ကမၼႆကတာ သမၼာဒိ႒ိအေျခခံတရားကို စြဲၿမဲစြာယုံၾကည္ လ်က္ ခိုင္မာစြာ သဒၶါတရားျဖင့္ ျပည့္၀ေန ေသာ ေယာဂီျဖစ္မွသာ ေရွ႕ခရီးစဥ္ကိုအဆင့္ လိုက္ တက္ေရာက္ေလၽွာက္လွမ္းႏိုင္စြမ္းမည့္ အခြင့္အေရးကို ရရွိၾကပါမည္။ အေၾကာင္း အေကာင္းအဆိုးအလိုက္ အက်ိဳးအေကာင္း အဆိုးတို႔သည္ နိယာမတရားႏွင့္အညီ ျဖစ္ေပၚ ေနစၿမဲျဖစ္သည္။
သတၱဝါတစ္ဦးတစ္ေယာက္၏ကံ ၾကမၼာ အေကာင္းအဆိုး ဆင္းရဲခ်မ္း သာအျဖျဖာတို႔ ကို မည္သူတစ္ဦးတစ္ေယာက္မၽွ ဖန္တီးခ်ယ္ လွယ္ႏိုင္ျခင္းမရွိပါ။ သတၱဝါတိုင္းသည္ သူတို႔ ၏ ဘ၀အသီးသီးအတြက္ ဆင္းရဲခ်မ္းသာ အေရးအရာမွန္သမၽွကို သူတို႔ကိုယ္စီ ကိုယ္ငွ ကသာ ဖန္တီးရွင္မ်ားျဖစ္ၾကပါသည္။ ထို႔ ေၾကာင့္ မည္သူမျပဳမိမိ၏ အမႈကိစၥ၊ မိမိ၏ေဆာင္႐ြက္ခ်က္မ်ားသာ ျဖစ္၏။ မိမိတို႔ရရွိၾက ေသာ အေကာင္းအဆိုး၊ အက်ိဳးအျပစ္ဟူသမၽွ တို႔မွာ မိမိကိုယ္တိုင္က်င့္သုံးေဆာင္ ႐ြက္ခဲ့ ေသာ ကံသုံးပါးတို႔၏ သခၤါရအ မႈအလုပ္တို႔ သာျဖစ္ၾကသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ မေကာင္းလည္း ငါ၊ ေကာင္းလည္းငါ ဟု စိတ္ဝယ္စြဲၿမဲ ဆုံး ျဖတ္ထားၾကရန္ လိုပါသည္။
မိမိတို႔၏ ေထရဝါဒဗုဒၶဘာသာ ႏိုင္ငံေတာ္ႀကီးတြင္ လူ႕ဘ၀ကိုလည္းရၾက၍ သာသနာ ေတာ္ျမတ္ႀကီးႏွင့္ႀကဳံ ႀကိဳက္သျဖင့္ ထူးျခား ေသာ ကုသိုလ္ ေကာင္းမႈရွင္ ဗုဒၶဘာသာဝင္ သူေတာ္စင္မ်ားျဖစ္သည့္အားေလ်ာ္စြာ အလႉဒါနႏွင့္သီလသမာဓိေလာက္ႏွင့္သာ ေရာင့္ ရဲေက်နပ္မေနၾကဘဲ ကိုယ္တိုင္ က်င့္မွကိုယ္တိုင္သိရွိ အက်ိဳးခံစားရမည္ျဖစ္ေသာ မဂ္ဖိုလ္ နိဗၺာန္ေရာက္ ေၾကာင္း သစၥာႏုေလာမိကဝိပ ႆနာ ဉာဏ္ရရွိဖို႔ ႀကိဳးစားၾကရပါမည္။ ျမတ္ စြာဘုရားရွင္က ငါဘုရား၏ သာသနာ ကား သမာဓိသာလၽွင္ အႏွစ္သာရရွိေသာ သမာဓိ သာသနာမဟုတ္။ သမာဓိသာလၽွင္ ရဟန္း ကိစၥျပည့္စုံျခင္း ရွိေသာသာသနာမဟုတ္၊ စင္ စစ္မွာမူ ဝိပႆနာပညာ၊ မဂ္ပညာ၊ ဗိုလ္ပ ညာ သာလၽွင္ ရဟန္းကိစၥအဆုံးေရာက္ေသာ သာသနာျဖစ္သည္ဟု မိန္႔ၾကားေတာ္မူပါသည္။
ဗုဒၶျမတ္စြာဘုရားသခင္သည္ သံသရာဝဋ္ ဆင္းရဲဒုကၡအေပါင္းတို႔မွလြတ္ ေျမာက္ရာအ မွန္၊ မဂ္ဗိုလ္နိဗၺာန္သို႔ ေရာက္ရာေရာက္ေၾကာင္း၊ တစ္ခုတည္း ေသာ တစ္ေၾကာင္းတည္းေသာ၊ တစ္လမ္းတည္းေသာလမ္းသည္ သတိပ႒ာန္ အက်င့္ျဖင့္ ရယူအပ္ေသာ ဝိပႆနာဘာ၀နာ ပညာသာလၽွင္ျဖစ္ေၾကာင္းကို ျမတ္ဗုဒၶဘုရား သည္ အႀကိမ္ႀကိမ္အထပ္ထပ္ သတိေပးေဟာ ၾကား မိန္႔မွာေတာ္မူခဲ့ပါသည္။ ထိုတရားေတာ္ျမတ္သည္ ဒုကၡသစၥတရားသာ အတိလႊမ္း မိုးျခင္းခံေနၾကရသည္။ ေသာကစိုးရိမ္၊ ထိတ္လန္႔ပူေဆြးငိုေႂကြးရျခင္း၊ ပဋိသေႏၶဖန္ဖန္ အထပ္ထပ္ နစ္မြမ္းေနၾကရသည့္ ဒုကၡသစၥာ တရား မွ လြတ္ေျမာက္ေစဖို႔အျပင္ သံသရာၾကဥ္လည္ရျခင္း၊ ဆင္းရဲအေပါင္းမွ ကၽြတ္လြတ္ ၍ မဂ္ဖိုလ္ခ်မ္းသာအစစ္ အမွန္ကို ဧကန္ရရွိ ေစမည့္ တရားေတာ္ျမတ္ျဖစ္သည္၏ဟု တိုက္တြန္း မွာၾကားေတာ္မူခဲ့သည္။
သံသရာဝဋ္ဆင္းရဲဒုကၡအေပါင္းတို႔မွ လြတ္ ေျမာက္ဖို႔ရာအေရးတြင္ ကံသုံးပါးျဖင့္ မိမိ ကိုယ္တိုင္ျပဳခဲ့ေသာ သခၤါရအမႈအေၾကာင္း ျပဳခ်က္ေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာေသာ ေလာကဓံအေကာင္း ခ်မ္းသာျခင္းႏွင့္ ေလာကဓံအဆိုး ဆင္းရဲျခင္းမ်ားအေပၚ ကမၼႆကဉာဏ္ျဖင့္ ဆင္ျခင္ႏႈိင္းဆျခင္းမျပဳၾကဘဲ ရရွိဆဲ ခ်မ္းသာ သုခကို ဆထက္တန္ဖိုးတိုး ပြားေရးႏွင့္ ေတြ႕ ႀကဳံခံစားေနရသည့္ ရာထူးဂုဏ္သိမ္ စည္းစိမ္ ဥစၥာ၊ လူမႈေရးကိစၥအဝ၀၊ က်န္းမာေရးပ်က္ျပား ေနရသည့္ ဒုကၡမွအစ ဒုကၡေပါင္း ေသာင္းေျခာက္ေထာင္မွ လြတ္ေျမာက္ ေရးအတြက္ အကုသိုလ္ေလာကေဇာျဖင့္ ေဗဒင္ဆရာ၊ မေနာဆရာ၊ နတ္ဆရာ၊ ဘိုးေတာ္၊ မယ္ေတာ္၊ ေပ်ာက္ေစျဖစ္ေစ၊ ပိုင္ေစ၊ ႏိုင္ေစ ယၾတာ ဂိုဏ္းဆရာမ်ားထံ အျမန္ခ်ဥ္းကပ္ၿပီး ပါပဓာတ္ ျဖင့္ ဒုကၡသစၥာတရားကိုေခ် ဖ်က္ရန္ ေဆာင္ ႐ြက္ေနၾကျခင္းသည္ ကမၼႆကတာသမၼာ ဓိ႒ိအယူမွန္ကို ေခ်ဖ်က္ေသာေၾကာင့္ မိစၧာ ဒိ႒ိဘ၀သို႔ ေရာက္ရွိသြားၾကျခင္းျဖစ္သည္။
ဤေထရဝါဒ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ မိစၧာဒိ႒ိအယူမ်ား မည္မၽွအထိႀကီးစိုး လႊမ္းမိုးေနၿပီ ျဖစ္သည္ကို သံဃနာယက ဆရာေတာ္ႀကီးမ်ားႏွင့္ ဗုဒၶဘာသာဝင္ ရဟန္းရွင္လူအေပါင္း တို႔ သတိျပဳၾက ၿပီး ေထရဝါဒအယူဝါဒအမွန္ကို ကာ ကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ၾကရန္ အေလးအနက္ ေလၽွာက္ထားမွာၾကားတိုက္တြန္း ခဲ့ပါသည္။ မွာၾကားတိုက္တြန္းေနရျခင္း အေၾကာင္းမွာ မိသားစု ၃ ဦးမၽွေန ထိုင္သည့္ေနအိမ္တြင္ ဘုရားစင္ဆင္း တုေတာ္ေရွ႕၌ ငါးပါးသီလ ခံယူရန္မဆို ထားပါႏွင့္ မိသားစု ၃ ဦးစလုံး တစ္ ႀကိမ္တစ္ခါမၽွ ေပါက္ဆိန္ေပါက္ျပဳမူ၍ ပင္ အိမ္ေထာင္အမ်ားစုသည္ ဘုရားရွိခိုးျခင္း မျပဳၾကေတာ့ပါ။ မိမိေတြ႕ႀကဳံရသမၽွ ေယာက္်ား၊ မိန္းမ၊ ကေလး လူႀကီးအ႐ြယ္စုံ၊အဆင့္အတန္း စုံတို႔အား ဒီမနက္ ဘုရားရွိခိုးၿပီးခဲ့ရဲ႕လား၊ ေန႔ ညတစ္ႀကိမ္ ဘုရားရွိခိုးပါရဲ႕လား စသည္ျဖင့္ ဘဘႀကီးက ေမး႐ုံမၽွမဟုတ္ဘဲ ငါးပါးသီလခံ ယူဖို႔ အၿမဲတိုက္ တြန္းလ်က္ရွိပါသည္။ သို႔ေသာ္ လူအ မ်ားစုသည္ ရတနာသုံးပါးမိဘဆရာ သမားတို႔၏ ဂုဏ္ေက်းဇူးကို သတိတရ ပူ ေဇာ္ကန္ေတာ့ျခင္းမျပဳၾကေတာ့ပါ။ ဗုဒၶသာ သနာေတာ္ျမတ္ႀကီး ဆုတ္ယုတ္ ပ်က္ျပား လ်က္ရွိေခ်ၿပီ။ တဲပုတ္တဲကုတ္ ေလးမွအစ ေနအိမ္တိုက္တာ၊ ခမ္းနား လွေသာ အေဆာက္ အအုံမ်ားတြင္ မီးေရာင္တလက္လက္ျဖင့္ နတ္ စင္မ်ား ကို ေတြ႕ျမင္ႏိုင္ပါသည္။
မိစၧာအယူျဖစ္ေသာ ေဗဒင္ကိန္းခန္း၊ အ တိတ္နိမိတ္၊ ၿဂိဳဟ္စီးၿဂိဳလ္နင္း၊ ရက္ရာဇာ၊ ျပႆဒါး၊ ယၾတာကိစၥမ်ားသည္ ေထရဝါဒ ဗုဒၶအယူမွန္ မဟုတ္သျဖင့္ ရဟန္းရွင္လူတို႔၏ အသိတရားႏွင့္ ႀကိဳးစားအားထုတ္မႈ လုံ႔လဝိရိ ယတို႔ကို ညံ့ဖ်င္းပ်က္ျပားေစ ေသာေၾကာင့္ ဤႏိုင္ငံႏွင့္ လူမ်ိဳးတို႔ ညံ့ဖ်င္းနိမ့္က်ေနသည္ မွာ အမွန္ပင္။ ယခုအခါ သတင္းစာဂ်ာနယ္၊ မဂၢဇင္း၊ စာ႐ြက္စာတမ္း၊ စာေစာင္တို႔တြင္သာ မက ျမ၀တီ႐ုပ္သံကဲ့သို႔ ျပည္သူအား မွန္ကန္ ေသာ အသိအျမင္ ဉာဏ္ပညာ ဗဟုသုတေပး ရန္ အဓိကတာဝန္ရွိေသာ ဌာနႀကီးကပင္ တစ္ ဦးတစ္ေယာက္၏ ကံၾကမၼာေဟာကိန္းႏွင့္ ကံေကာင္းေအာင္ ကုသိုလ္ကို အားကိုးရမည့္ အစား အကုသိုလ္အက်ိဳးေပးကို ယၾတာျဖင့္ တြန္းလွန္ဖို႔ အားေပးထုတ္လႊင့္ေနသည္။ လူ တစ္ဦး၏ ကုသိုလ္၊ အကုသိုလ္ အက်ိဳးေပး ျဖစ္ေပၚမႈအား ဗုဒၶကပင္ ပါဝင္ေဆာင္႐ြက္ေပး ျခင္းမျပဳ ႏိုင္ပါ။ ေဗဒင္ကိန္းခန္း ယၾတာကိစၥ ေပါင္းစုံကို လြဲမွားစြာေန႔စဥ္ထုတ္လႊင့္ လ်က္ရွိ သည္။ ဤအမွားအယြင္းသည္သာသနာေရး ဝန္ႀကီးဌာနတြင္လည္းေကာင္း၊ ယဥ္ေက်းမႈဝန္ႀကီးႏွင့္ ျပန္ၾကားေရးဝန္ႀကီးတို႔တြင္လည္း တာ ဝန္ရွိပါသည္။ မိမိတို႔လူမ်ိဳး၏ ခပ္ညံ့ညံ့ စိတ္ဓာတ္ကို ျပဳျပင္ေပးၾကရမည့္အစား နဂိုကမွ အေခ်ာင္စားေသာက္ရဖို႔မွ တစ္ျခားဘာ မၽွ စိတ္ပါဝင္စားမႈ မရွိေသာ ျမန္မာအမ်ားစုကို ယခုကဲ့သို႔ ဒီမိုကေရစီစနစ္ထူေထာင္ရန္ စိတ္ ဓာတ္ထက္သန္ေနၾကစဥ္ မွန္ကန္သည့္ အသိအျမင္ ပညာဗဟုသုတကို ျပည္သူလူထုသို႔ အေလ့အက်င့္ေပးရမည့္အစား ေဗဒင္ယၾတာျဖင့္သာ စိတ္ဝင္စားၾကေစဖို႔ ႐ုပ္သံမွမွားယြင္းစြာ ထုတ္လႊင့္ေနျခင္းသည္ ျပည္သူတို႔အား ညံ့ဖ်င္းသည္ထက္ ညံ့ဖ်င္းကာ နစ္မြန္းသည္ထက္ နစ္မြန္းေအာင္ ျပဳမူရာေရာက္ေနေပသည္။
ေဆာင္းပါး - ဦးလွၿမဳိင္ ( ေမာင္ တကၠသုိလ္ )
